Als de dokter een fout maakt, wat dan?

U bent ziek, hebt een verwonding of wilt iets aan uw ‘lijf en leden’ laten veranderen, waarvoor u onder behandeling komt van een arts of andere (para)medisch behandelaar (tandarts, fysiotherapeut etc.) al dan niet in het ziekenhuis of privé-kliniek. Allereerst gaat u, als het goed is, met uw medisch behandelaar overleggen over de problematiek, over de aard van de behandeling. U wilt misschien weten wat er precies gaat gebeuren, of er nog alternatieven zijn, en vooral wat de complicaties zijn. Indien er sprake is van een spoedeisende situatie, dan gaat dat natuurlijk niet.

U bespreekt alles met uw arts en uiteindelijk geeft u toestemming voor de behandeling. Zo zou het eigenlijk moeten gaan. Er is dan een zogenaamde geneeskundige behandelingsovereenkomst tot stand gekomen en er is sprake van een ‘informed consent’. Dat wil zeggen dat u toestemming hebt gegeven voor het laten uitvoeren van de behandeling en dat u daarover voldoende bent geïnformeerd. U hoeft natuurlijk niet alle complicaties te horen, maar alleen de meest voorkomende en de meest ernstige die zich kunnen voordoen.

Uw arts moet uiteraard wel de juiste diagnose hebben gesteld en ook moet hij de behandeling op de juiste manier uitvoeren. Als hij de juiste diagnose niet heeft gesteld, kan dat verwijtbaar zijn, dat hoeft dus niet altijd zo te zijn. Datzelfde geldt ook bij het uitvoeren van de behandeling, al zal hier sneller sprake zijn van verwijtbaarheid.

Stel nu dat u ziek bent en de arts heeft verwijtbaar een verkeerde diagnose gesteld. Vaak is dan ook sprake van het instellen van een verkeerde behandeling en mist u dus de juiste behandeling. Dan bestaat uw schade uit het verschil tussen de situatie waarin u terecht bent gekomen en de situatie waarin u zou hebben verkeerd als u direct goed was behandeld. Er is dan sprake van ‘doctors delay’, waardoor aan u een kans is ontnomen op een beter behandelingsresultaat.

Stel er is wel een juiste diagnose gesteld, maar de behandeling wordt verkeerd uitge­voerd. Men noemt dat ook wel, dat er niet ‘lege artis’ is gehandeld. Zeg maar: niet volgens de regels van de kunst. In dat geval kan er extra schade zijn ontstaan, maar kan er ook weer een kans op een beter behandelingsresultaat zijn onthouden. Uw schade bestaat dan ook weer uit het verschil tussen de situatie waarin u terecht bent gekomen en de situatie waarin u zou hebben verkeerd als u direct goed was behandeld. Er moet ook sprake zijn van causaal verband tussen de fout en uw schade, die moet dus door de fout zijn veroorzaakt.

Tja, dan heeft u schade opgelopen, wat gaat er dan gebeuren? Dan wilt u het ziekenhuis of de arts aansprakelijk stellen. U hoeft niet naar de individuele behandelaar toe, u kunt de kliniek waar de ingreep is uitgevoerd, aansprakelijk stellen. Dat is zo in de wet geregeld. U moet vervolgens wel toestemming geven om de medische gegevens aan de verzekeraar van het ziekenhuis over te leggen. Immers, u stelt en eist schade, dan moet u ook het bewijs daarvoor leveren. Dat begint met het overleggen van uw medisch dossier aan een medisch adviseur.

Waarmee en met wie krijgt u zoal te maken?

Allereerst is dat het ziekenhuis of individuele behandelaar (bijv. huisarts of tandarts). Die zal de claim doorspelen naar diens verzekeraar. Meestal is dat de VVAA Groep te Utrecht (VVAA en Medirisk) of Centramed te Voorburg. Dit zijn de thans nog overgebleven hoofdrolspelers in deze markt. U zou nog te maken kunnen krijgen met Centraal Beheer Achmea, UAP/Nieuw Rotterdam Knight Schippers (AXA), Nationale Nederlanden, Market Form (GB) of St. Paul’s (USA), maar dat heeft dan betrekking op de oudere dossiers.

De verzekeraars van de medische wereld hebben ronduit een slechte naam. Die ervaring hebben wij ook met deze verzekeraars, waarbij VVAA en Medirisk toch wel de lijst aanvoeren. De medisch adviseurs van deze groep en de schadebehandelaars zullen niet eerder een claim honoreren dan wanneer daar bijna 100% bewijs voor is geleverd. U als slachtoffer moet, zoals wij dat altijd zeggen, bewijzen dat water nat is.

Wij wijzen onze cliënten dan ook altijd op een moeizaam en langdurig proces, waarbij men niet verbaasd moet zijn dat in beginsel alles wat men stelt, door de verzekeraar wordt afgewezen indien daar geen volledig bewijs voor wordt aangedragen. Ook worden feiten genegeerd, verdraaid, ontkend ook al staan die in het medisch dossier. Kortom, wie in Nederland een medische behandelaar aansprakelijk stelt, moet een lange adem hebben en over voldoende financiële middelen beschikken (dan wel op no cure no pay basis kunnen werken).

Het is de mening van Ridder Letselschade dat de medische wereld bewust kiest voor een moeizaam traject van schaderegeling en erkenning. Immers, men moet de premies zo laag mogelijk houden en dan past het de schadelast zoveel mogelijk te beperken. De ziekenhuizen en andere medische instellingen en behandelaren weten dat, omdat er jaarlijks over deze onderwerpen wordt gesproken. Er is zelfs sprake van onderlinge waarborgmaatschappijen, waarbij men dus elkaars lasten draagt.

Dat betekent, dat de directie van de verzekeraars wordt gevormd door leden van de raden van bestuur van de aangesloten ziekenhuizen. De verzekeraar heeft dus een groot belang bij het zo laag mogelijk houden van de uitkeringen. Dat wil een verzekeraar natuurlijk altijd wel, maar de uitkeringen worden hier als het ware betaald door de aangesloten ziekenhuizen. Indien u eerst door de dokter schade oploopt, loopt u door de behandeling van de letselschadeclaim vaak ook nog eens geestelijk letsel op. Secundaire victimisatie heeft dat met een duur woord.

Ridder Letselschade gaat er sinds enige tijd toe over, om tegelijkertijd met de aansprakelijkheidsdiscussie, ook een klacht in te dienen bij het tuchtcollege. Dat is enerzijds om de feiten boven water te krijgen, anderzijds om wat druk op de ketel te zetten. Soms sturen wij ook een bericht naar de directie van het bewuste ziekenhuis om hen ervan op de hoogte te brengen hoe moeizaam het schaderegelingsproces loopt.

Sinds kort heeft de Nationale Ombudsman een meldpunt geopend waar medische missers en moeizame schaderegelingstrajecten kunnen worden gemeld. We zullen zien of al deze initiatieven de ziekenhuizen en hun verzekeraars op andere gedachten brengen wat betreft het vergoeden van schade.

De Gedragscode behandeling Medische aansprakelijkheid

Eindelijk is er dan een gedragscode waaraan kennelijk ook de verzekeraars van medische instellingen zoals Medirisk en Centramed zich conformeren. Tja, na lezing van de gedragscode ben ik niet blij geworden. Het lijkt erop alsof de Letselschaderaad de verzekeraars zo graag wilde inlijven, dat men allerlei concessies heeft gedaan. In ieder geval kan worden gesteld, dat vrijwel alle aanbevelingen/richtlijnen die betrekking hebben op wat er in het ziekenhuis gebeurt respectievelijk moet gebeuren, alleen aanwijzingen bevatten. Er wordt in die delen namelijk gesproken over: 'verder dient het aanbeveling' of ' is het raadzaam'. In de eerste alinea die betrekking heeft op afhandeling van verzoeken om een schadevergoeding, wordt gelijk gesteld dat de juridische belangenbehartiger de patiënt moet informeren, of de aansprakelijkstelling moet bevatten.

Een aanbeveling die ondergetekende niet zal overnemen is, dat de belangenbehartiger direct al informatie gaat opvragen met betrekking tot de gevolgen van de eventueel gemaakte fout. Daarmee wordt de patiënt/cliënt namelijk zonder enige noodzaak op kosten gejaagd en dat alleen om de verzekeraar goed te kunnen laten beoordelen of die een claim al direct of in een later stadium zal gaan afwijzen. Daar werkt Ridder Letselschade niet aan mee.

Ondertekening GOMA

Ridder Letselschade beraadt zich op de vraag, of deze gedragscode dient te worden ondertekend. Hiertoe wordt overleg gezocht met enkele grote advocatenkantoren, zoals Beer Advocaten te Amsterdam.